RUU Jenayah Siber 2026 secara rasmi diluluskan oleh Dewan Negara bagi memperkukuh undang-undang negara dalam menangani ancaman jenayah siber yang semakin kompleks.
RUU ini bakal menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997 bagi menangani jenayah digital moden seperti penipuan dalam talian, penyalahgunaan AI dan eksploitasi seksual.
Baca juga: Akta Penjagaan Ibu Bapa: Kerajaan Cadang RUU Lindungi Warga Emas
Dewan Negara Luluskan RUU Jenayah Siber 2026
Dewan Negara meluluskan RUU Jenayah Siber 2026 dengan lebih suara selepas dibahaskan oleh 21 Ahli Dewan Negara. Rang undang-undang tersebut turut dipersetujui tanpa sebarang pindaan di peringkat Jawatankuasa.
RUU ini mengandungi lapan bahagian dan 61 fasal, selain digubal khusus untuk memansuhkan Akta Jenayah Komputer 1997 yang telah berkuat kuasa hampir tiga dekad.
Langkah ini dilihat sebagai usaha kerajaan memastikan undang-undang negara kekal relevan dengan perkembangan teknologi serta peningkatan kes jenayah siber yang semakin canggih.
Semua Kesalahan Boleh Diekstradisi
Ketika menggulung perbahasan, Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah, Datuk Rubiah Wang, menjelaskan bahawa semua kesalahan di bawah RUU Jenayah Siber 2026 boleh diekstradisi.
Beliau berkata perkara itu kerana setiap kesalahan di bawah RUU tersebut memperuntukkan hukuman penjara minimum tiga tahun.
Menurut beliau, di bawah Akta Ekstradisi 1992, mana-mana kesalahan yang membawa hukuman penjara sekurang-kurangnya setahun dikategorikan sebagai kesalahan yang boleh diekstradisi.
“Memandangkan hukuman penjara minimum yang diperuntukkan di bawah RUU Jenayah Siber 2026 ialah tiga tahun, maka secara automatik semua kesalahan di bawah RUU ini turut boleh diekstradisi,” katanya.
Ini bermakna individu yang melakukan jenayah siber di luar negara tetapi melibatkan Malaysia berpotensi dibawa pulang untuk menghadapi tindakan undang-undang melalui proses ekstradisi.
Kerajaan Perkukuh Kerjasama Antarabangsa
Bagi memastikan penguatkuasaan lebih berkesan, kerajaan akan terus memperkukuh kerjasama antarabangsa menerusi beberapa mekanisme termasuk:
- Bantuan Perundangan Bersama (Mutual Legal Assistance – MLA)
- INTERPOL
- ASEANAPOL
- Kerjasama antara agensi penguatkuasaan
- Konvensyen Budapest mengenai Jenayah Siber
- Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) Menentang Jenayah Siber
Selain itu, kerajaan akan menggunakan peruntukan di bawah Akta Bantuan Bersama Dalam Perkara Jenayah 2002 bagi mendapatkan bukti digital, melaksanakan geledah dan penyitaan di luar negara serta mengesan lokasi suspek.
Fokus Kepada Penyalahgunaan AI, Bukan Teknologi AI
RUU Jenayah Siber 2026 tidak bertujuan mengawal atau mengharamkan penggunaan teknologi kecerdasan buatan (AI).
Sebaliknya, undang-undang ini memberi fokus kepada tindakan terhadap penyalahgunaan AI bagi tujuan jenayah, antaranya:
- Penipuan dalam talian
- Manipulasi pilihan raya
- Eksploitasi seksual
- Penyebaran kandungan jenayah digital
Pendekatan ini menunjukkan kerajaan mahu memastikan perkembangan teknologi tidak disalahgunakan sehingga mengancam keselamatan pengguna dan negara.
Tidak Menyekat Kebebasan Bersuara
Kerajaan turut memberi jaminan bahawa RUU Jenayah Siber 2026 tidak bertujuan menyekat kebebasan bersuara, kebebasan media atau penyelidikan akademik yang sah.
Menurut Datuk Rubiah Wang, tindakan undang-undang hanya boleh diambil apabila semua elemen kesalahan berjaya dibuktikan melalui proses penyiasatan serta prosiding mahkamah mengikut prinsip kedaulatan undang-undang.
Ini bermakna penggunaan internet untuk tujuan yang sah, termasuk penyelidikan, pelaporan media dan perbincangan awam, tidak terjejas selagi tidak melanggar undang-undang.
Senator Cadang Hukuman Lebih Berat
Sepanjang sesi perbahasan, beberapa Ahli Dewan Negara turut mengemukakan cadangan bagi memperkukuh RUU tersebut.
Senator Datuk Salehuddin Saidin menggesa kerajaan meneliti semula hukuman denda dan penjara supaya sindiket penipuan dalam talian berskala besar dikenakan hukuman lebih berat.
Beliau juga mencadangkan mekanisme pembayaran ganti rugi secara terus kepada mangsa jenayah siber diwujudkan.
Hak Mangsa Wajar Diperkukuh
Sementara itu, Senator Dr Wan Martina Wan Yusoff berpendapat satu bahagian khusus mengenai hak mangsa perlu dimasukkan dalam RUU tersebut.
Antara cadangan beliau ialah:
- Hak memohon perintah mahkamah bagi pemadaman kandungan
- Hak mendapatkan pampasan
- Hak memulihkan identiti digital yang terjejas akibat jenayah siber
Cadangan ini bertujuan memastikan mangsa menerima perlindungan yang lebih menyeluruh, bukan sekadar melihat pelaku dihukum.
Soalan Lazim (FAQ) RUU Jenayah Siber 2026
RUU Jenayah Siber 2026 ialah rang undang-undang baharu yang diluluskan bagi memperkukuh kerangka perundangan Malaysia dalam menangani jenayah siber yang semakin kompleks, termasuk penipuan dalam talian dan penyalahgunaan teknologi digital.
RUU ini diperkenalkan bagi menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997, yang dianggap tidak lagi mencukupi untuk menangani cabaran jenayah siber moden.
RUU Jenayah Siber 2026 telah diluluskan oleh Dewan Negara pada 1 Ogos 2026 selepas dibahaskan oleh 21 Ahli Dewan Negara.
RUU Jenayah Siber 2026 mengandungi lapan bahagian dan 61 fasal.
Ya. Semua kesalahan di bawah RUU Jenayah Siber 2026 boleh diekstradisi kerana memperuntukkan hukuman penjara minimum tiga tahun.
Tidak. RUU ini tidak mengawal teknologi kecerdasan buatan (AI) secara khusus, sebaliknya mengambil tindakan terhadap penyalahgunaan AI untuk tujuan jenayah, seperti penipuan, manipulasi pilihan raya dan eksploitasi seksual.
Tidak. Kerajaan menjelaskan bahawa RUU ini tidak bertujuan menyekat kebebasan bersuara, kebebasan media atau penyelidikan akademik yang dijalankan secara sah. Tindakan hanya akan diambil jika elemen kesalahan berjaya dibuktikan mengikut proses undang-undang.
Kerajaan akan memperkukuh kerjasama melalui Bantuan Perundangan Bersama (MLA), INTERPOL, ASEANAPOL, serta pelaksanaan Konvensyen Budapest dan Konvensyen PBB Menentang Jenayah Siber bagi memudahkan siasatan rentas sempadan.
Tujuan utamanya adalah untuk memperkukuh undang-undang Malaysia dalam membanteras jenayah siber, melindungi pengguna, meningkatkan kerjasama antarabangsa dan memastikan tindakan undang-undang lebih berkesan terhadap penjenayah digital.
Baca juga: RUU Pekerja Gig 2025 – Objektif & Kandungan Utama
PENULIS
