Apa Kelebihan OKU Disediakan JKM? – Semak Senarai Bantuan Ini

Kelebihan OKU yang berdaftar di bawah Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) merangkumi pelbagai hak istimewa, bantuan kewangan dan alat perubatan, pendidikan, kemudahan fasiliti dan sebagainya.

Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM) melalui Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) menyediakan pelbagai bentuk bantuan bagi menyokong keperluan OKU.

Jadi, sekiranya anda mempunyai ahli keluarga ataupun kenalan OKU yang berdafttar di bawah JKM, semak senarai bantuan OKU yang disediakan oleh Jabatan Kebajikan Masyarakat di bawah.

Siapakah yang Dikategorikan Sebagai OKU di Malaysia?

Golongan Orang Kurang Upaya (OKU) didefinisikan di bawah Akta Orang Kurang Upaya 2008 (Akta 685) sebagai individu yang mempunyai kekurangan jangka panjang dari segi fizikal, mental, intelektual atau deria di mana kekurangan tersebut boleh menghalang daripada penyertaan penuh dan efektif dalam masyarakat secara setara dengan orang lain.

Kategori OKU

Di Malaysia, Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) membahagikan golongan OKU kepada 7 kategori rasmi bagi tujuan pendaftaran dan penyaluran bantuan iaitu:

1. Kurang Upaya Fizikal

• Kehilangan atau kecacatan anggota badan
• Kelemahan otot atau sendi
• Tidak boleh berjalan atau memerlukan bantuan alat sokongan (kerusi roda, tongkat dan sebagainya)
• Contoh: amputasi, cerebral palsy (CP)

2. Kurang Upaya Pembelajaran

• Gangguan dalam keupayaan belajar yang melibatkan kognitif, akademik atau fungsi adaptif
• Biasanya dikenalpasti pada usia kanak-kanak
• Contoh:
  • Disleksia
  • Autisme (ASD)
  • Down Syndrome
  • Global Developmental Delay (GDD)
  • Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)

3. Kurang Upaya Pendengaran

• Kehilangan keupayaan untuk mendengar sama ada secara separa atau keseluruhan
• Perlu alat bantu pendengaran atau komunikasi alternatif seperti bahasa isyarat

4. Kurang Upaya Penglihatan

• Buta atau penglihatan terhad walaupun selepas rawatan
• Contoh: buta sepenuhnya, rabun teruk (low vision), retinitis pigmentosa

5. Kurang Upaya Pertuturan

• Masalah dalam penghasilan bunyi, artikulasi atau kefasihan pertuturan
• Boleh berlaku akibat kerosakan neurologi atau struktur otot mulut
• Contoh: gagap teruk, masalah sebutan, tiada pertuturan langsung

6. Kurang Upaya Mental

• Gangguan mental yang menjejaskan pemikiran, emosi dan tingkah laku
• Perlu disahkan oleh pakar psikiatri kerajaan
• Contoh: skizofrenia, bipolar, kemurungan teruk

7. Kurang Upaya Pelbagai

• Individu yang mempunyai lebih daripada satu jenis ketidakupayaan dalam masa yang sama
• Contoh: OKU penglihatan dan fizikal, OKU pembelajaran dan pertuturan

Pendaftaran OKU

Pendaftaran Orang Kurang Upaya (OKU) dibuat secara sukarela.

Agensi yang terlibat dalam pendaftaran adalah Jabatan Kebajikan Masyarakat dan Kementerian Kesihatan Malaysia. Pendaftaran OKU hendaklah dibuat di Pejabat Kebajikan Masyarakat Daerah/Jajahan/Bahagian.

Objektif:

1. Untuk mengetahui bilangan, taburan dan kategori OKU di negara ini bagi maksud merancang program dan perkhidmatan berkaitan dengan pencegahan, pendidikan, habilitasi dan rehabilitasi serta latihan.
2. Untuk merancang penyediaan kemudahan yang bersesuaian dengan keperluan OKU.
3. Untuk membolehkan OKU yang berdaftar mendapat perkhidmatan yang bersesuaian dengan keperluan berdasarkan tahap kefungsian / ketidakupayaan mereka.

Macam Mana Cara Nak Daftar Sebagai OKU (Orang Kurang Upaya) JKM?

Untuk menjadi OKU berdaftar di bawah Jabatan Kebajikan Masyarakat Malaysia, anda boleh rujuk prosedur di bawah.

Syarat Kelayakan

Pastikan anda memenuhi syarat kelayakan berikut:

• Warganegara Malaysia
• Telah disahkan oleh pakar perubatan/pegawai perubatan Kerajaan atau pakar perubatan/pengamal perubatan swasta yang berdaftar dengan National Specialist Register of Malaysia (NSR) / Malaysia Medical Council (MMC).
• *Bagi OKU jelas (kudung tangan/kaki, kudung ibu jari tangan/kaki atau kehilangan mana-mana 2 jari tangan/kaki) boleh disahkan oleh Penolong Pendaftar di Pejabat Kebajikan Masyarakat Daerah/Jajahan/Bahagian.

Dokumen Diperlukan

• Borang Perkhidmatan Jabatan Kebajikan Masyarakat
• Borang Permohonan Pendaftaran OKU – BPPOKU (Pindaan 2019)
• Salinan MyKad / MyKid / Surat beranak
• Salinan Kad OKU lama (bagi kes pendaftaran semula)
• Sekeping gambar berukuran pasport bagi pemegang MyKid dan surat beranak
• Laporan perubatan yang berasingan (jika berkenaan)

Cara memohon Menjadi OKU Berdaftar JKM

Anda boleh membuat pendaftaran OKU secara manual dengan menyerahkan dokumen BPPOKU (Pindaan 2/2019) di kaunter JKM berdekatan anda untuk proses pendaftaran.

Atau. layari portal MyDaftarOKU. Isi maklumat yang diperlukan dan hantar permohonan.

CARTA ALIRAN: PERMOHONAN PENDAFTARAN ORANG KURANG UPAYA (OKU)

PERANAN	PROSES
Pelanggan	Lengkapkan borang permohonan dan dokumen
Petugas kaunter	Serah borang permohonan dan dokumen di kaunter PKMD/B/J
Petugas kaunter	Terima dan semak borang permohonan dan dokumen (Jika Tidak Lengkap → Pulang semula kepada Pelanggan)
Penolong pendaftaran /pekerja kes	Lengkap → Daftar permohonan
Penolong pendaftaran /pekerja kes	Serah surat penerima permohonan
Penolong pendaftaran	Membuat Syor
Pendaftar	Membuat keputusan (Jika Tidak Diluluskan → Maklum keputusan kepada Pelanggan)
Penolong pendaftaran /pekerja kes	Lulus → Kad dicetak
Penolong pendaftaran	Pemakluman keputusan
Pelanggan	Kutipan kad OKU

Maklumat tambahan:

• Permohonan pendaftaran OKU hanya kepada warga negara Malaysia sahaja

• Bagi permohonan OKU jelas (kudung tangan/kaki, tiada ibu jari tangan/kaki, tiada mana-mana dua jari tangan/kaki) tuan/puan perlu memuatnaik gambar menunjukkan ketidakupayaan atau hadir terus ke mana-mana Pejabat Kebajikan Masyarakat Daerah berdekatan untuk mendapatkan pengesahan ketidakupayaan.

• Bagi permohonan OKU tidak jelas (selain daripada yang dinyatakan di atas)
  • Sila cetak borang
  • Tuan/puan perlu hadir ke fasiliti kesihatan (klinik/hospital kerajaan/swasta) terlebih dahulu untuk mendapatkan pengesahan ketidakupayaan dan menyerahkan borang yang telah lengkap ke mana-mana Pejabat Kebajikan Masyarakat Daerah berdekatan.

Kad OKU

Pemohon akan menerima Kad OKU yang menunjukkan kategori ketidakupayaan. Kad ini boleh digunakan untuk mendapatkan kemudahan dan keistimewaan khusus kepada OKU.

Apa Kelebihan OKU Berdaftar di Bawah JKM?

Terdapat banyak kelebihan untuk OKU yang berdaftar di bawah JKM, antaranya ialah:

1. Peluang Pemulihan/Latihan di Institusi Pemulihan/Latihan, Bantuan Kewangan, Alat Sokongan dan Khidmat Kaunseling JKM
2. Pengurangan Kadar Lesen Kenderaan Motor Tanpa Ubahsuai dan Ubahsuai
3. Kemudahan Pengurangan Tambang Pengangkutan Awam
4. Program Pendidikan Nasional, Bantuan Kewangan Pelajar OKU di Sekolah
5. Bantuan Kewangan Pelajar OKU di IPT
6. Saluran khas bagi pengambilan OKU di IPTA
7. Pengecualian Bayaran dan Pembaharuan Daftar Syarikat
8. Kemudahan dan Galakan Pelepasan Cukai Pendapatan
9. Pengecualian Bayaran Membuat MyKad, Carian Sijil Kelahiran atau Sijil Kematian
10. Pengecualian Duti Import Alat Ganti Alat Tiruan /Sokongan dan Pengecualian 100% Duti Eksais Kenderaan OKU
11. Pencen Terbitan Seumur Hidup kepada Anak OKU dan Waktu Bekerja Anjal
12. Hadiah Sukan Negara bagi Atlit Paralimpik
13. Pengecualian Bayaran Dokumen Perjalanan (Pasport)
14. Produk Perlindungan Takaful – Agro Nurani
15. Pelan Insurans Hayat – Allianz Ability Life

Senarai Bantuan & Kelebihan OKU – JKM

Sekiranya mana-mana individu yang termasuk dalam kategori OKU yang dinyatakan di atas, anda boleh memohon pelbagai jenis bantuan yang disediakan seperti berikut (sekiranya menepati syarat kelayakan):

1. Elaun Pekerja Orang Kurang Upaya (EPOKU)

Elaun sebanyak RM450 sebulan untuk OKU yang bekerja.

• Syarat kelayakan:
  • Warganegara Malaysia
  • Berumur 16 tahun ke atas
  • Telah berdaftar dengan JKM sebagai Orang Kurang Upaya (OKU)
  • Bekerja tetap atau sendiri, dengan pendapatan tidak melebihi RM1,500 sebulan
  • Tidak tinggal di institusi/pusat jagaan kebajikan JKM

2. Bantuan OKU Tidak Berupaya

Bantuan sebanyak RM300 sebulan (dibayar secara bulanan) untuk OKU yang tidak bekerja atau tidak berupaya.

• Syarat kelayakan:
  • Warganegara Malaysia
  • Berumur 16-59 tahun 
  • Berdaftar sebagai OKU dengan Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM)
    Tidak berupaya bekerja sepenuh masa dan disahkan melalui temu duga/penilaian JKM
  • Pendapatan isi rumah tidak melebihi Pendapatan Garis Kemiskinan (PGK) semasa
  • Tidak tinggal di institusi di bawah kendalian JKM

3. Bantuan Penjagaan OKU Terlantar (BPT)

Bantua sebanyak RM500 sebulan untuk OKU terlantar, pesakit kronik terlantar atau tidak terlantar.

• Kelayakan permohonan
  • Warganegara Malaysia dan bermastautin di Malaysia
  • Kategori pemohon:
    • Penjaga kepada OKU/ pesakit kronik terlantar; atau 
    • Pesakit kronik tidak terlantar yang memerlukan rawatan berterusan sekurang-kurangnya 3 bulan minimum; atau 
    • OKU/ pesakit kronik terlantar tidak mempunyai penjaga atau yang penjaga bukan warganegara Malaysia, bantuan akan diberikan ke atas nama pesakit sendiri; dan 
  • Pendapatan bulanan isi rumah tidak melebihi RM5,000 sebulan

• Kadar bantuan
  • RM500 sebulan
  • Dibayar kepada penjaga yang sah dan disahkan oleh JKM

4. Bantuan Modal Asas 2 Years Exit Programme (2YEP)

Bantuan RM5,000 untuk OKU memulakan perniagaan

5. Bantuan Alat Tiruan/Sokongan

Bantuan bagi membeli alat tiruan/sokongan berdasarkan kadar sebenar alat dengan had maksimum RM20,000 sekaligus.

Jenis alat sokongan/tiruan kepada OKU:

• Kerusi roda manual/ elektrik: untuk OKU fizikal yang tidak boleh berjalan
• Tongkat putih dan mesin braille: untuk OKU penglihatan dan masalah mobiliti
• Kaki atau tangan palsu (prosthesis): alat ganti kehilangan anggota badan
• Alat bantu pendengaran: untuk OKU pendengaran
• Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) menyediakan bantuan alat tiruan/ alat sokongan kepada OKU dengan kadar mengikut harga sebenar yang telah ditetapkan.

Syarat:

• Warganegara dan bermastautin di Malaysia
• Merupakan kumpulan sasar JKM
• Tidak melebihi Pendapatan Garis Kemiskinan (PGK) Purata Miskin Isi Rumah Semasa atau PGK Purata Miskin Per Kapita Semasa
• Disyorkan oleh pegawai atau pakar perubatan (kerajaan/ swasta) atau pegawai JKM mengikut jenis ketidakupayaan
• Atau mana-mana kes yang berkeperluan adalah layak dipertimbangkan dengan kelulusan KPKM

6. Elaun Pelatih Pusat Pemulihan Dalam Komuniti (PPDK)

Kadar Elaun Pelatih Orang Kurang Upaya (OKU) bagi yang mengikuti Program Pemulihan Dalam Komuniti (PPDK) di bawah seliaan Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) adalah sebanyak RM300 sebulan.

Syarat pendaftaran :

• Pemegang kad OKU.
• Berumur 3 tahun dan ke atas.
• Belum menerima apa-apa jenis bantuan daripada Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM).

(Sumber: Ppdk Seri Intan)

7. Perkhidmatan Jagaan, Pemulihan dan Latihan kepada OKU di 10 Institusi

Perkhidmatan jagaan, pemulihan, dan latihan kepada Orang Kurang Upaya (OKU) di bawah Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) dilaksanakan secara komprehensif melalui 10 buah institusi kebajikan khusus di seluruh negara.

Institusi-institusi ini ditubuhkan untuk memberi perlindungan kepada OKU yang tiada penjaga, memberikan rehabilitasi perubatan, serta melatih mereka dengan kemahiran vokasional agar dapat hidup berdikari.

10 institusi tersebut ialah:

• Taman Sinar Harapan (7)
• Bengkel Terlindung (2)
• Pusat Latihan Perindustrian dan Pemulihan Bangi (1)

8. Subsidi Yuran Pembelajaran Kanak-kanak Autisme

Inisiatif Subsidi Yuran Pembelajaran Kanak-Kanak Autisme (SYPA) di bawah seliaan Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) menyediakan bantuan kewangan secara one-off (sekali beri) sebanyak RM1,000 bagi setiap kanak-kanak yang dihantar ke pusat yang memberikan perkhidmatan terapi atau Program Intervensi Awal (EIP).

9. Taska OKU

JKM menyediakan Taska OKU untuk pengasuhan dan pendidikan kanak-kanak OKU. Setakat ini terdapat 11 taska OKU di seluruh negara.

• Syarat kemasukan:
  • Warganegara Malaysia
  • OKU berdaftar dengan Jabatan Kebajikan Masyarakat
  • Berumur 4 tahun dan ke bawah

Senarai Taska OKU adalah seperti berikut:

TASKA	KATEGORI OKU	LOKASI	PENGENDALI
TASKA ANISD (Anak Istimewa Sindrom Down)	Sindrom Down	Presint 11, Putrajaya	Persatuan Taska Anak Istimewa Sindrom Down
TASKA Mesra Cheshire Kota Kinabalu	Fizikal	Kota Kinabalu, Sabah	Persatuan Rumah Dan Perkhidmatan Cheshire Sabah
TASKA Semangat Maju	Pembelajaran	Ipoh, Perak	Persatuan Untuk Insan Bermasalah Intelek Perak
TASKA Autisme Sibu	Autisme	Sibu, Sarawak	Persatuan Autisme Sibu
TASKA Istika Jaya	Pendengaran	Puchong Jaya, Selangor	Persekutuan Orang Pekak Malaysia
Little Leaders Childcare Centre	Pembelajaran	Shah Alam, Selangor	Persatuan Taska Tadika dan Pusat Jagaan Negeri Selangor
Taska Mesra Cheshire Sandakan	Pembelajaran	Sandakan, Sabah	Persatuan Rumah Dan Perkhidmatan Cheshire Sabah
Taska Istimewa (OKU) Rumah Amal Kulim	Pembelajaran	Kulim, Kedah	Rumah Amal Kulim
Taska Ikhlas (OKU)	Pembelajaran	Ayer Keroh, Melaka	Persatuan Insan Berkeperluan Khas
Taska OKU Auliya	Pembelajaran	Kubang Kerian, Kelantan	Pertubuhan Cakna Orang Kurang Upaya (OKU) Kelantan
Taska OKU Aulad	Pembelajaran	Kota Bharu, Kelantan	Persatuan Intervensi Awal dan Pendidikan Sindrom Down Kota Baru

10. Pusat Perkhidmatan Autisme PPA Bangi

Pusat Perkhidmatan Autisme PPA Bangi ialah sebuah pusat sehenti yang menyediakan perkhidmatan saringan, intervensi, sokongan dan informasi berkaitan autisme.

11. Perkhidmatan Job Coach

Perkhidmatan Job Coach menyediakan sokongan pekerjaan kepada OKU dalam memastikan pekerja OKU kekal berada di pasaran pekerjaan terbuka.

Siapakah Job Coach?

• Individu berpengalaman dalam memberi sokongan kepada OKU
• Telah menghadiri kursus asas Job Coach
• Menjadi penghubung antara OKU dan majikan

Antara peranan Job Coach:

• Menilai OKU
• Menilai tempat kerja
• Pemadanan kerja (job matching)
• Sokongan dan tindakan susulan

Lokasi perkhidmatan Job Coach:

• Pejabat Kebajikan Masyarakat Daerah
• Pusat Latihan Perindustrian dan Pemulihan (PLPP) Bangi
• Pusat Pemulihan Dalam Komuniti (PPDK)

12. Pusat Kehidupan Berdikari atau Independent Living Centre (ILC)

Pusat Kehidupan Berdikari atau Independent Living Centre (ILC) merupakan pusat yang menawarkan perkhidmatan asas untuk memperkasakan OKU serta persediaan untuk memulakan kehidupan berdikari. 

Antara perkhidmatan ILC:

• Pembantu peribadi
• Kaunseling rakan sebaya
• Program hidup berdikari 
• Perkhidmatan sokongan, informasi dan advokasi

ILC	LOKASI	PENGENDALI
ILC@PLPP	Bangi	Pertubuhan Peduli OKU Selangor.
ILC MILAD	Petaling Jaya	Pertubuhan Malaysian Independent Living Association For Disabled (MILAD)
ILC Rawang	Rawang	Pertubuhan Independent Living & Training Centre (ILTC)
ILC Chesire Sabah	Kota Kinabalu	Persatuan Rumah Dan Perkhidmatan Cheshire
ILC SSCIA	Sibu	Pertubuhan Sibu Spinal Cord Injury Association
ILC Permai	Sintok	Pertubuhan Mahasiswa Istimewa (PERMAI) UUM
ILC Sindrom Down Johor	Iskandar Puteri	Persatuan Sindrom Down Negeri Johor

Maklumat Lanjut

Jika anda mempunyai sebarang pertanyaan mengenai bantuan dan kelebihan OKU yang ditawarkan oleh JKM, sila rujuk:

1. Portal rasmi Jabatan Kebajikan Masyarakat Malaysia
2. Portal rasmi MyGovernment
3. Portal rasmi Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM)

JABATAN KEBAJIKAN MASYARAKAT
Aras 6, 9-18, No. 55, Persiaran Perdana, Presint 4, 62100 Putrajaya

• Tel: +603 8323 1656 / +603 8323 1658
• Faks: +603 8323 2045
• Facebook/Pages: JKMHQ
• Twitter: @JKMHQ
• Instagram: @jkmhq
• Talian Kasih: 15999

---

Soalan Lazim Kelebihan OKU