Perangkap “FOMO” (Fear Of Missing Out) Dalam Pembelian Aset & Pelaburan

Perangkap FOMO dalam pembelian aset dan pelaburan sering menggoda pelabur untuk membuat keputusan impulsif yang boleh membawa kepada kerugian kewangan yang besar.

Fenomena ini berlaku apabila pelabur merasa tertekan untuk membeli aset kerana bimbang akan terlepas peluang keuntungan yang tinggi, tanpa melakukan analisis yang sewajarnya.

Dalam era digital di mana maklumat tersebar pantas dan media sosial sentiasa menunjukkan kisah kejayaan pelaburan, perangkap FOMO dalam pembelian aset menjadi semakin biasa dan berbahaya kepada kesejahteraan kewangan individu.

Definisi FOMO Perangkap “FOMO” (Fear Of Missing Out)

FOMO atau Fear Of Missing Out secara literalnya bermaksud ketakutan untuk terlepas peluan dan dalam konteks pembelian aset, ia merujuk kepada perasaan cemas yang dialami pelabur apabila melihat orang lain mendapat keuntungan besar daripada pelaburan tertentu dan mereka berasa tertekan untuk mengikuti jejak langkah tersebut tanpa pertimbangan yang sewajarnya.

Perasaan ini biasanya dipacu oleh cerita-cerita kejayaan yang disebarkan melalui media sosial, berita kewangan dan perbualan dalam kalangan rakan-rakan.

FOMO adalah sebahagian daripada psikologi manusia yang telah wujud sejak dahulu kala, tetapi ia menjadi lebih ketara dalam era digital di mana maklumat tersebar dengan pantas dan cerita-cerita kejayaan pelaburan sering dipaparkan secara berlebihan.

Perasaan FOMO ini boleh menyebabkan pelabur membuat keputusan yang tidak rasional dan bertentangan dengan strategi pelaburan mereka sendiri.

Aspek Psikologi dalam Pelaburan

Perangkap FOMO dalam pembelian aset berakar umbi dalam beberapa aspek psikologi manusia.

Pertama, terdapat kecenderungan semula jadi manusia untuk mengikuti tingkah laku kumpulan yang dikenali sebagai ‘herd mentality’ dan ini berakar umbi dari zaman prasejarah di mana mengikuti kumpulan biasanya bermakna keselamatan.

Dalam konteks pelaburan, ini menyebabkan pelabur mengikuti tindakan majoriti tanpa analisis yang sewajarnya.

Kedua, FOMO juga berkait rapat dengan prinsip ekonomi ‘scarcity’ atau kelangkaan iaitu apabila sesuatu aset kelihatan jarang diperolehi atau peluang kelihatan terhad, perasaan FOMO menjadi lebih kuat.

Ketiga, FOMO juga berkait dengan ‘confirmation bias’, iaitu kecenderungan untuk mencari dan mentafsir maklumat dengan cara yang mengesahkan kepercayaan sedia ada kita dan pelabur yang terkena FOMO cenderung mencari maklumat yang menyokong keputusan mereka untuk membeli aset tersebut dan mengabaikan maklumat yang bertentangan.

Akhir sekali, FOMO juga berkait dengan ‘loss aversion’, iaitu kecenderungan manusia untuk lebih takut kepada kerugian daripada keseronokan untuk mendapat keuntungan yang sama.

Pelabur yang terkena FOMO lebih takut untuk terlepas keuntungan daripada risiko kerugian yang mungkin timbul.

Kajian Kes: Bubbles Pasaran dan FOMO

Sejarah telah menunjukkan banyak contoh di mana perangkap FOMO dalam pembelian aset telah menyebabkan bubbles pasaran yang akhirnya pecah dan menyebabkan kerugian besar kepada pelabur.

Salah satu contoh yang paling terkenal ialah bubble dot-com pada akhir 1990-an, di mana ramai pelabur tergoda untuk membeli saham syarikat teknologi tanpa asas perniagaan yang kukuh, hanya kerana harga saham tersebut meningkat dengan pesat.

Apabila bubble pecah pada tahun 2000, ramai pelabur mengalami kerugian besar.

Contoh lain ialah bubble hartanah di Amerika Syarikat yang menyebabkan krisis kewangan global pada tahun 2008.

Di Malaysia, kita juga pernah menyaksikan fenomena serupa dalam pasaran saham semasa bubble saham pada tahun 1993-1994, di mana ramai pelabur runcit tergoda untuk membeli saham tanpa analisis yang sewajarnya, hanya kerana harga saham meningkat dengan pesat.

Dalam kes-kes ini, perangkap FOMO dalam pembelian aset menyebabkan pelabur membeli aset pada harga yang terlalu tinggi, dan apabila bubble pecah, mereka mengalami kerugian besar.

Dalam era digital, kita juga telah melihat bagaimana perangkap FOMO dalam pembelian aset telah menyebabkan bubble dalam mata wang kripto, di mana ramai pelabur tergoda untuk membeli mata wang kripto tanpa memahami teknologi atau risiko yang terlibat.

Kesan Negatif Perangkap FOMO

Perangkap FOMO dalam pembelian aset boleh membawa kepada beberapa kesan negatif yang serius.

Pertama, ia boleh menyebabkan pelabur membeli aset pada harga yang terlalu tinggi, yang akhirnya membawa kepada kerugian apabila harga aset tersebut jatuh.

Kedua, ia boleh menyebabkan pelabur mengabaikan prinsip asas pelaburan seperti diversifikasi dan pengurusan risiko dan pelabur yang terkena FOMO cenderung untuk meletakkan semua wang mereka dalam satu aset yang ‘panas’ yang meningkatkan risiko portfolio mereka.

Ketiga, ia boleh menyebabkan pelabur mengabaikan analisis asas dan hanya bergantung kepada momentum harga dan keadaan ini boleh menyebabkan pelabur membeli aset yang tidak mempunyai nilai asas yang kukuh, yang akhirnya boleh membawa kepada kerugian besar.

Keempat, ia boleh menyebabkan tekanan emosi dan kewangan yang serius kerana pPelabur yang terkena FOMO mungkin mengalami tekanan emosi yang tinggi apabila harga aset jatuh, dan mereka mungkin terpaksa menjual aset tersebut pada kerugian untuk mengurangkan tekanan kewangan.

Akhir sekali, ia boleh menyebabkan pelabur kehilangan keyakinan dalam membuat keputusan pelaburan mereka sendiri, yang boleh menjejaskan keupayaan mereka untuk membuat keputusan pelaburan yang baik di masa hadapan.

Baca lagi: Program Pelaburan Nasional (NIP): Rakyat Malaysia Belajar Pelaburan Percuma

Strategi Mengatasi Perangkap FOMO

Untuk mengelakkan perangkap FOMO dalam pembelian aset, pelabur boleh mengamalkan beberapa strategi.

• Pertama, pelabur harus mempunyai pelan pelaburan yang jelas dan berpegang kepada pelan tersebut tanpa mengira apa yang berlaku di pasaran dan pelan pelaburan ini harus berdasarkan matlamat kewangan, toleransi risiko, dan jangka masa pelaburan.
• Kedua, pelabur harus melakukan penyelidikan yang sewajarnya sebelum membuat keputusan pelaburan dan ini termasuk memahami asas perniagaan syarikat, menilai nilai intrinsik aset, dan memahami risiko yang terlibat.
• Ketiga, pelabur harus mengamalkan diversifikasi untuk mengurangkan risiko portfolio kerana dengan melabur dalam pelbagai jenis aset, pelabur dapat mengurangkan risiko kehilangan wang jika satu aset mengalami kerugian besar.
• Keempat, pelabur harus mengelakkan daripada memantau pasaran terlalu kerap kerana memantau pasaran terlalu kerap boleh menyebabkan pelabur membuat keputusan impulsif berdasarkan pergerakan harga jangka pendek.
• Sebaliknya, pelabur harus fokus kepada jangka panjang dan mengelakkan daripada membuat keputusan berdasarkan pergerakan harga jangka pendek.
• Kelima, pelabur harus menetapkan peraturan jualan yang jelas untuk mengelakkan daripada membuat keputusan impulsif semasa pasaran turun naik dan ini boleh membantu pelabur mengelakkan daripada menjual aset pada kerugian semasa pasaran jatuh.
• Akhir sekali, pelabur harus mencari nasihat daripada penasihat kewangan yang berpengalaman, terutamanya apabila mereka merasa tertekan untuk membuat keputusan pelaburan yang impulsif.

Pendidikan kewangan adalah penting untuk mengelakkan perangkap FOMO dalam pembelian dan dengan pemahaman yang baik tentang prinsip asas pelaburan, pelabur dapat membuat keputusan yang lebih bijak dan mengelakkan daripada membuat keputusan impulsif berdasarkan emosi.

Pendidikan kewangan juga boleh membantu pelabur memahami risiko yang terlibat dalam pelaburan dan mengamalkan strategi pengurusan risiko yang sesuai.

Selain itu, pendidikan kewangan juga boleh membantu pelabur memahami bahawa kejayaan pelaburan jangka panjang biasanya datang daripada strategi pelaburan yang konsisten dan berdisiplin, bukan daripada mengejar peluang jangka pendek.

Pelabur yang berpendidikan kewangan yang baik lebih cenderung untuk mempunyai pelan pelaburan yang jelas dan berpegang kepada pelan tersebut tanpa mengira apa yang berlaku di pasaran.