Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) Pulau Pinang telah menguatkuasakan Undang-Undang Kecil Tempat Inap Persendirian (UUK TIP 2026) bermula 1 Ogos 2026. Di bawah peraturan baharu ini, semua pengusaha homestay, Airbnb, dan penginapan jangka pendek (bawah 6 bulan) wajib memohon Lesen TIP di bawah PBT.
Pengendali diberikan tempoh penyesuaian (grace period) selama dua bulan untuk mendaftar sebelum penguatkuasaan penuh bermula pada 1 November 2026.
Berikut adalah panduan lengkap mengenai syarat kelayakan, kos bayaran lesen, premis yang dilarang, serta cara permohonan.
Apa itu Lesen Homestay Penang?
Lesen Homestay Penang atau sebenarnya, Lesen Tempat Inap Persendirian (TIP) ialah lesen perniagaan wajib yang dikeluarkan oleh Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) bagi mengawal selia aktiviti penginapan jangka pendek (seperti homestay dan Airbnb) di Pulau Pinang.
Undang-undang ini diwujudkan di bawah Undang-Undang Kecil Tempat Inap Persendirian (Pihak Berkuasa Tempatan Negeri Pulau Pinang) 2026.
Semua pengusaha, pemilik, atau ejen yang menawarkan penginapan jangka pendek tidak melebihi enam bulan berturut-turut tanpa hubungan tenansi wajib memohon lesen ini.
Lesen ini dikeluarkan sama ada oleh Majlis Bandaraya Pulau Pinang (MBPP) bagi kawasan pulau atau Majlis Bandaraya Seberang Perai (MBSP) bagi kawasan tanah besar.
Peraturan ini telah berkuat kuasa pada 1 Ogos 2026, dan tempoh bertenang (grace period) diberikan kepada pengusaha sehingga 1 November 2026 sebelum tindakan penguatkuasaan penuh dan saman dilaksanakan.
Tujuan Penguatkuasaan Lesen
- Kawal Pertumbuhan Industri: Mengawal pertumbuhan industri penginapan jangka pendek (STR) supaya berkembang secara teratur dan berdisiplin.
- Jaminan Kesejahteraan: Memastikan aspek ketenteraman, keselamatan, dan kesejahteraan penduduk setempat (terutamanya kawasan kejiranan tetap) sentiasa terjamin.
Berdasarkan data rasmi, pihak MBPP menerima sebanyak 364 aduan dan MBSP menerima 24 aduan dari tahun 2020 hingga Mac 2026 akibat aktiviti komersial inap desa yang tidak terkawal. Aduan-aduan awam tersebut merangkumi:
- Pencemaran bunyi dan kekacauan daripada tetamu.
- Kesesakan lalu lintas di kawasan parkir kediaman.
- Potensi isu sosial akibat kemasukan orang luar tanpa saringan.
- Peningkatan kos penyelenggaraan hartanah strata (seperti kerosakan lif dan kolam renang) disebabkan oleh penggunaan (utiliti) yang terlalu tinggi oleh pelancong harian.
Kenapa Perlu Mohon Lesen Tempat Inap Persendirian (TIP)?
Mendapatkan Lesen Tempat Inap Persendirian (TIP) di Pulau Pinang bukan lagi satu pilihan, melainkan satu kewajipan undang-undang. Ini antara sebab kenapa pemilik/operator homestay perlu mohon lesen TIP dengan segera:
- Memastikan operasi mematuhi Undang-Undang Kecil Tempat Inap Persendirian (Pihak Berkuasa Tempatan Negeri Pulau Pinang) 2026.
- Mengelakkan tindakan penguatkuasaan, kompuan, dan saman daripada MBPP atau MBSP selepas 1 November 2026.
- Menjadikan aktiviti penginapan jangka pendek (bawah enam bulan tanpa hubungan tenansi) sah di sisi undang-undang.
- Melindungi pengusaha daripada risiko sitaan premis atau sekatan operasi oleh pihak berkuasa.
- Memastikan premis mematuhi standard keselamatan dan garis panduan pengisian kapasiti maksimum tetamu yang ditetapkan oleh PBT.
- Membolehkan premis didaftarkan dalam sistem pangkalan data rasmi bagi industri pelancongan negeri.
Jenis Premis dan Zon yang Dibenarkan & Dilarang
Berikut ialah senarai Premis dan Zon yang Dibenarkan serta Dilarang di bawah Undang-Undang Kecil Tempat Inap Persendirian (PBT Negeri Pulau Pinang) 2026:
1. Jenis Premis yang DIBENARKAN (Boleh Mohon Lesen)
TIP hanya dibenarkan di kawasan kediaman dan komersial yang ditetapkan, tertakluk kepada kawalan serta ketetapan MBPP dan MBSP mengikut kawasan pentadbiran masing-masing,
Antara hartanah komersial yang boleh dipertimbangkan adalah pangsapuri perkhidmatan, small office home office (SOHO), kedai, rumah kedai dan kedai pejabat.
Bagi hartanah kediaman bertanah hak milik individu pula, rumah sesebuah, berkembar dan teres boleh dipertimbangkan tertakluk kepada pengemukaan Permohonan Kebenaran Merancang Tukar Guna Bangunan kepada MBPP.
2. Jenis Premis yang DILARANG MUTLAK (Tidak Boleh Mohon)
Pengoperasian TIP tidak dibenarkan di premis kerajaan atau badan berkanun, pusat jagaan kesihatan atau kanak-kanak, asrama pekerja, institusi pendidikan swasta serta perumahan kos rendah, kos sederhana rendah, rumah mampu milik dan projek perumahan rakyat.
Semua jenis kediaman berstrata tidak dibenarkan untuk pengoperasian TIP di kawasan pentadbiran MBPP, selain beberapa kawasan perumahan tetap sedia ada yang ditetapkan.
3. Zon Kawasan yang Terikat dengan Pelan Perancangan
Di bawah warta undang-undang kecil terbaharu, kawasan geografi yang dibenarkan untuk pengoperasian TIP adalah tertakluk kepada kawalan ketat pelan rancangan tempatan PBT:
- Kawasan Pulau (MBPP): Zon operasi TIP mestilah selaras dengan Draf Rancangan Tempatan MBPP 2040 serta Rancangan Kawasan Khas Tapak Warisan Dunia George Town. PBT mempunyai kuasa penuh menolak permohonan jika premis berada di luar zon yang ditetapkan dalam pelan perancangan bandar ini.
- Kawasan MBSP: Pengoperasian TIP adalah tertakluk kepada UUK TIP yang membenarkan aktiviti berkenaan di kawasan kediaman dan komersial.
Bayaran Fi Dikenakan Kepada Operator/Pemilik Homestay
Berdasarkan pelaksanaan Undang-Undang Kecil Tempat Inap Persendirian (UUK TIP 2026) Negeri Pulau Pinang, bayaran fi yang dikenakan kepada operator/pemilik merangkumi:
- Fi Pentadbiran: RM50 (Bayaran sekali semasa hantar borang).
- Fi Lesen Tahunan: RM1,000 (Untuk premis yang ada 1 hingga 3 bilik).
- Fi Bilik Tambahan: RM200 bagi setiap bilik berikutnya (Maksimum had 5 bilik).
- Fi Tempat Inap (TIP): RM1,800 setahun bagi setiap unit.
- Fi Notis sebanyak RM5 dikenakan bagi setiap notis peringatan bayaran fi tertunggak.
Cara Permohonan Lesen Homestay Penang
Permohonan Lesen Tempat Inap Persendirian (TIP) di Pulau Pinang dikendalikan sepenuhnya melalui Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) masing-masing.
Pemilik atau operator homestay wajib memohon lesen TIP sebelum 1 November 2026.
Penalti Kegagalan Memiliki Lesen
Di bawah Undang-Undang Kecil Tempat Inap Persendirian (Pihak Berkuasa Tempatan Negeri Pulau Pinang) 2026, mana-mana individu, pemilik, pengusaha, atau ejen yang didapati bersalah boleh dikenakan:
- Denda Maksimum: Sehingga RM2,000 bagi kesalahan pertama.
- Hukuman Penjara: Tempoh penjara sehingga 1 tahun, atau kedua-duanya sekali.
Maklumat Lanjut & Soalan Lazim Lesen Homestay Penang
Untuk mendapatkan maklumat lanjut mengenai lesen homestay Penang (Lesen TIP), sila rujuk:
Soalan Lazim
Semua pengusaha, pemilik, atau ejen yang menyewakan premis mereka untuk penginapan jangka pendek (bawah tempoh 6 bulan berturut-turut).
Fi Pentadbiran: RM50 (Dibayar sekali semasa hantar borang).
Fi Lesen Tahunan: RM1,000 (Untuk premis 1 hingga 3 bilik).
Fi Bilik Tambahan: RM200 setahun bagi setiap bilik berikutnya (Maksimum had 5 bilik).
Fi Tempat Inap (TIP): RM1,800 setahun bagi setiap unit
Fasa penguatkuasaan penuh bermula pada 1 November 2026 (selepas tamat tempoh bertenang 2 bulan). Jika didapati bersalah oleh mahkamah, anda boleh dikenakan:
– Denda sehingga RM2,000, atau
– Hukuman penjara sehingga 1 tahun, atau kedua-duanya sekali.
Pengoperasian TIP tidak dibenarkan di premis kerajaan atau badan berkanun, pusat jagaan kesihatan atau kanak-kanak, asrama pekerja, institusi pendidikan swasta serta perumahan kos rendah, kos sederhana rendah, rumah mampu milik dan projek perumahan rakyat.
Hanya hartanah komersial (seperti Serviced Apartment, SOHO, kedai-pejabat) dan rumah atas tanah (landed) yang ada kebenaran khas sahaja.
Penulis
